Kolejna ustawowa zagadka: czy podatnikiem VAT jest dostawca czy nabywca

Prawo gospodarcze nie dostrzega potrzeby zachowania cigoci bytu przedsibiorstwa prowadzonego przez osob fizyczn. Nie zapewnia moliwoci rozwoju bez koniecznoci jego prawnej dezorganizacji - dowodzi Wiesaw Rozmysowicz - biegy rewident, doradca podatkowy, prezes zarzdu firmy audytorsko-konsultingowej Wessly sp. z o.o.

Przedsibiorca prowadzcy dziaalno gospodarcz zorganizowan w formie przedsibiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, nie ma szansy, aby bez naruszenia status quo przeksztaci form prowadzonej dziaalnoci z przedsibiorcy bdcego osob fizyczn na przedsibiorc osob prawn: jednoosobow spk z o.o. czy spk akcyjn. Problem nie dotyczy braku fizycznej moliwoci utrzymania struktury organizacyjnej takiego przedsibiorstwa, lecz braku jego autonomicznoci prawnopodatkowej, adekwatnej do praw i obowizkw wynikajcych z wystpujcych w nim zdarze gospodarczych.

Interdyscyplinarno procesu przeksztacenia formy prawnej prowadzonej dziaalnoci wymaga szczeglnie jasnych i jednoznacznych przepisw. Uregulowania dotyczce aspektw formalnoprawnych przeksztacenia, majtkowych czy wreszcie prawnopodatkowych nie mog by rdem dowolnych interpretacji urzdniczych. Przedsibiorczo, podstawowy nonik naszego wzrostu gospodarczego, musi by wspierana przepisami, ktre zapewni bezpieczestwo obrotu gospodarczego. Ksztatowanie rnych form przedsibiorczoci oraz naturalne procesy rozwoju powinny mie podstawy prawne na tyle trwae, aby nikt nie mg ich "po czasie" podwaa.
Miao by inaczej

Jeszcze nie tak dawno z przepisw wprowadzajcych ustaw o Krajowym Rejestrze Sdowym (art. 1a) wynikao, e podejmowanie dziaalnoci gospodarczej wymagao wpisu do ewidencji prowadzenia dziaalnoci gospodarczej ju tylko do 31 grudnia 2001 r. Po tym terminie wszyscy przedsibiorcy mieli by rejestrowani w KRS, by w efekcie uzyska status kupcw rejestrowych. Dziki temu mieli sta si podmiotami, dla ktrych, ze wzgldu na sukcesj uniwersaln w kolejnych stadiach rozwoju, waciwym rdem prawa byby kodeks spek handlowych. Ostatecznie jednak nie doszo do usankcjonowania statusu przedsibiorcw jako kupcw rejestrowych.

Zmiany przepisw art. 36 pkt 1) ustawy o KRS oraz m.in. art. 23 ustawy o swobodzie dziaalnoci gospodarczej trwale wyczyy przedsibiorc z krgu podmiotw podlegajcych usystematyzowanej i jednolitej dla wszystkich podmiotw gospodarczych rejestracji, zapewniajcej cigo rozwoju powoanemu przeze przedsibiorstwu.

Utrzymywanie w jednym "garnku" drobnych kupcw i rzemielnikw z przedsibiorcami, ktrych organizacja dziaalnoci posiada znamiona przedsibiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, powoduje, e konsekwencje ponosi ten ostatni - przedsibiorca.
Jakim prawem?

Zagubiony w wymienianych, podstawowych przecie dla biznesu aktach prawnych tene przedsibiorca nie znajduje do dzisiaj przepisw, ktre pozwoliyby mu w sposb bezpieczny przeksztaci form prawn prowadzonej dziaalnoci.

Gorzej, gwny akt regulujcy sfery podatkowe ycia gospodarczego ordynacja podatkowa, w zbiorze przepisw odnoszcych si do zmian form prowadzonej dziaalnoci narusza podstawowe jego prawa jako obywatela - prawo wasnoci i rwnoci podmiotw wobec prawa. Przepisami ordynacji podatkowej ustawodawca zapewni bowiem sukcesj podatkow dla kadej formy prawnej dziaalnoci powstaej z przeksztacenia, z wyjtkiem sukcesji podatkowych praw i obowizkw przedsibiorcy - osoby fizycznej, ktry chciaby kontynuowa jednoosobow dziaalno gospodarcz w formie spki kapitaowej.

Ustawodawca postanowi rwnoczenie w tym akcie, e sukcesj podatkow zachowa porednio tylko ten przedsibiorca, ktry wniesie swoje przedsibiorstwo do spki osobowej ( 5 art. 93).

Nie sposb nie zapyta - a dlaczego, czy wrcz - jakim prawem pastwo zmusza obywatela do dzielenia si rezultatami swojej przedsibiorczoci, w istocie swoj wasnoci z innymi przedsibiorcami tylko po to, by ten uzyska takie same prawa, jakie inni otrzymuj bez adnych warunkw?

Czy nie dochodzi tu przypadkiem do amania konstytucji, ktra chroni wasno (art. 21) i zapewnia (art. 32), e wszyscy wobec prawa s rwni, oraz e nikt nie moe by dyskryminowany m.in. w yciu gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Chodzi o VAT

Co prawda, przepisami art. 22 dopuszcza ograniczenia wolnoci dziaalnoci gospodarczej, ale tylko ze wzgldu na wany interes publiczny.

Jaki to jednak wany interes publiczny powoduje utrzymywanie takiego stanu? Co jest przesaniem tej szczeglnej koncepcji braku sukcesji podatkowej w przypadku przeksztace formy prawnej dziaalnoci prowadzonej przez przedsibiorc indywidualnego? Przecie nie obawa, e podatnik taki opacznie zrozumie, i sukcesji podlegaj take jego zobowizania z tytuu podatku dochodowego od osb fizycznych. Gdyby tak byo w istocie, czy dopuszczono by do sukcesji podatkowej spki kapitaowej powstaej w wyniku przeksztacenia spki niemajcej osobowoci prawnej (art. 93a w  1) albo sukcesji spki niemajcej osobowoci prawnej, do ktrej osoba fizyczna wniosa na pokrycie udziau wkad w postaci swojego przedsibiorstwa (art. 93a w  2)?

Problem sukcesji podatkowej nie dotyczy podatku dochodowego od osb fizycznych. Ten przecie zawsze pozostanie zobowizaniem przedsibiorcy - osoby fizycznej.

Problem ten odnosi si do sukcesji, a raczej braku sukcesji praw i obowizkw wynikajcych z przepisw ustawy o VAT. To w tym obszarze prawa wanie zawiera si istota braku ustawowej gwarancji cigoci bytu przedsibiorstwa.

Pewno sukcesji VAT ma znaczenie o tyle szczeglne, e jej wartoci podstawow jest prawo kontynuacji dotychczasowych rozlicze podatku nalenego i naliczonego, powstaych w trakcie dziaalnoci przedsibiorstwa przed transformacj.

Uznanie prawa kontynuacji albo jego zakwestionowanie jest dla przedsibiorcw by albo nie by.

W obecnym stanie prawnym przedsibiorca, ktry decyduje si na dalsze prowadzenie przedsibiorstwa pod firm spki kapitaowej, zaprzestaje dokonywania czynnoci podlegajcych opodatkowaniu VAT. W konsekwencji zaprzestania wykonywania czynnoci podlegajcych opodatkowaniu, zgodnie z przepisami art. 14 ustawy o podatku od towarw i usug, zobowizany jest zgosi urzdowi skarbowemu, ktry dokona rejestracji, zaprzestanie dziaalnoci, sporzdzi remanent i w ostatecznoci rozliczy si z VAT.

Ustawa niestety nie odrnia zaprzestania dziaalnoci przedsibiorcy w zwizku z przeksztaceniem formy prawnej prowadzenia dziaalnoci od likwidacji przedsibiorstwa w zwizku z zaprzestaniem dziaalnoci.
Demony przeszoci

Sytuacja przeksztacanego przedsibiorcy staje si jeszcze bardziej skomplikowana, kiedy do analizy wczy si przepisy ustawy dotyczce zwolnienia z opodatkowania aportw wnoszonych do spek cywilnych i handlowych. Rozpowszechniajcy si pord organw fiskusa powrt do pogldu - moim zdaniem w przypadku przeksztace bezpodstawnego - e czynno wnoszenia przez przedsibiorc do spki skadnikw majtkowych dotychczasowego przedsibiorstwa w istocie jest wnoszeniem aportu, budzi coraz wikszy niepokj. Oznacza by to znowu miao, e skadniki majtkowe zostay wykorzystane do czynnoci zwolnionej z opodatkowania. W konsekwencji wystpowaby obowizek dokonywania korekt podatku naliczonego w zakresie, w jakim zosta on wczeniej odliczony.

Taki tok rozumowania mona uzna za anachronizm. Ju przecie ok. szeciu lat temu doszo midzy fiskusem i przedsibiorcami do konsensusu. Ministerstwo Finansw, a take orzecznictwo przychyli si do pogldu, e zaprzestanie dziaalnoci przedsibiorcy jako osoby fizycznej w zwizku z jej kontynuacj w innej formie prawnej, tj. przedsibiorcy - spki kapitaowej, to nie likwidacja teje dziaalnoci, lecz jej przeksztacenie. Ustawiczne przywracanie przez niektrych urzdnikw fiskusa demonw przeszoci jest moliwe wanie dlatego, e brak jest w art. 14 ustawy o VAT jednoznacznych przepisw o wyczeniu obowizku rozlicze VAT w przypadku przeksztacenia formy prawnej dziaalnoci prowadzonej dotychczas przez przedsibiorc bdcego osob fizyczn. To konsekwencja take braku w ordynacji podatkowej uregulowa, ktre zapewniayby sukcesj podatkow spce kapitaowej powstaej z przeksztacenia przedsibiorcy indywidualnego.

Sadz, e ju czas najwyszy, aby t swoist bia plam naszego sytemu prawnego wypeni jednoznacznymi i koncepcyjnie spjnymi przepisami, ktre przywrc przedsibiorcy jego prawa konstytucyjne, zapewniajc bezpieczestwo rozwoju przedsibiorczoci indywidualnej.

Wierzy naley, e legislatorzy tym razem z wielk atencj pochyl si nad przywoanymi aktami, by zapewni przedsibiorcom bezpieczny rozwj bez koniecznoci korekt i rozlicze VAT, z zachowaniem penej ochrony bytu podmiotu posiadajcego atrybuty przedsibiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego.

Nieprzeksztacalne przedsibiorstwa

Wiesaw Rozmysowicz

rdo : Rzeczpospolita

83222 komentarzy

  • Hildegarde

    napisane przez Hildegarde

    piątek, 24 styczeń 2020 05:04

    hi!,I really like your writing very so much! percentage we keep in touch more about your post on AOL?
    I require an expert on this space to unravel my problem.
    Maybe that is you! Having a look ahead to look you.

  • Arron

    napisane przez Arron

    piątek, 24 styczeń 2020 05:01

    Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it.
    Look advanced to far added agreeable from you! By the way, how could we communicate?

  • Alina

    napisane przez Alina

    piątek, 24 styczeń 2020 04:55

    I'm really loving the theme/design of your website. Do you
    ever run into any internet browser compatibility problems? A
    handful of my blog readers have complained about my site not
    working correctly in Explorer but looks great in Safari.

    Do you have any recommendations to help fix this issue?

  • Brandi

    napisane przez Brandi

    piątek, 24 styczeń 2020 04:52

    thanks a lot this site is definitely conventional and simple

  • Brandi

    napisane przez Brandi

    piątek, 24 styczeń 2020 04:50

    Wow, amazing weblog structure! How lengthy have you been running a
    blog for? you make blogging glance easy. The full look of your site is
    fantastic, as neatly as the content!

  • Patrice

    napisane przez Patrice

    piątek, 24 styczeń 2020 04:45

    I'm really enjoying the theme/design of your web site. Do you ever run into any internet browser compatibility issues?
    A handful of my blog audience have complained about my blog not working correctly in Explorer but looks great in Safari.
    Do you have any solutions to help fix this issue?

  • Game Hack

    napisane przez Game Hack

    piątek, 24 styczeń 2020 04:39

    One other benefit with gaming is crew work.

  • Nicki

    napisane przez Nicki

    piątek, 24 styczeń 2020 04:39

    I am now not sure the place you are getting
    your info, but good topic. I must spend a while studying much more or working out more.
    Thank you for fantastic information I was in search of
    this info for my mission.

  • Kam

    napisane przez Kam

    piątek, 24 styczeń 2020 04:27

    After going over a number of the blog posts on your website, I truly like your technique
    of blogging. I book marked it to my bookmark website list and will be checking back in the
    near future. Take a look at my website too and tell me how you feel.

  • Elijah

    napisane przez Elijah

    piątek, 24 styczeń 2020 04:23

    I really like your blog.. very nice colors & theme.
    Did you make this website yourself or did you hire someone to do it for you?
    Plz reply as I'm looking to construct my own blog
    and would like to find out where u got this from. many
    thanks

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

dobrzemieszkaj.pl

Go to top
pauseplay
/
show/hideshow/hide